تبلیغات

چکیده

آنچه که در ذیل موضوع زیبای «عصر نقش قلم» نوشتیم؛ عُصاره آن را در حدّ یک صفحه به شرح ذیل اشاره می کنیم:

در مقدمه گفتیم: در عین حال که تکنولوژی روز، رشد سریع پیدا کرده برتری بلا رقیب کاغذ و قلم به طور جدّی محسوس می باشد.

در مفهوم شناسی یادآوری شدیم که کلمه «عَصْر» در اصل به معنای فشردن و در اصطلاح به معنای مطلق زمان و دوران تاریخ بشراست.

در ذیل انواع قلم اشاره کردیم که قلم به اعتبار افراد دو قسم است: قلم پاک و مقدس که مصداق آیه «ن وَالْقَلَمِ» است و قلم پلید و فاسد که خداوند در یک آیه سه بار واژه «وای» را بر صاحبان این قلم استعمال کرده است.

فروش اینترنتی

در ذیل قلم در مسیر تاریخ گفتیم: دوران زندگی انسانها به دو دوره تقسیم می شود. نخست: دوران قبل از تاریخ که معروف به عصر سنگ است.  دوم: دوران تاریخ است که تاریخ بشر با تاریخ پیدایش قلم و خط مساوى خواهد بود.

در ذیل اهمیت قلم اشاره نمودیم كه خداوند استفاده دو نعمت ( بیان و قلم) را به  انسان یاد داده و در باره كلام فرموده: «عَلَّمَهُ الْبَیانَ» و در باره قلم فرموده است: «عَلَّمَ بِالْقَلَمِ».

در ذیل برتری قلم اشاره کردیم که سخن پاک و شهادت دو نعمت عظیمی است که مختص انسانهای مؤمن و متدیّن است، قلم پاک از این دو نعمت هم برتر و کارآمدتر است. درجمع بندی به این نتیجه رسیدیم که صاحبان قلم از نوشته هایشان سه هدف عالی، دانی و خنثی را دنبال می کند.

واژهگان کلیدی: عصر، نقش، قلم، تاریخ و انسان.

مقدمه

در قرن بیستم و یکم، اغلب بر این باورند که قلم و کاغذ  از مهمترین و مؤثرترین ابزار ذخیره سازی اطلاعات و علوم گذشته و عصر حاضر است، اگر چه برخی به این اعتقاد رسیده اند که باظهور رایانه، رشد سریع تکنولوژی اطلاعات، تلویزیون، استفادههای گوناگون از فیلم ویدئو، سیدی، ابزارهای الکتریکی، فضاهای مجازی و کتابخانه های الکترونیکی پایه های قلم وکاغذ مداری به لرزه درآمده و کم و کم موقعیت و جایگاهش را از دست می دهد.

لازم به یاد آوری است که اعتقاد فوق قابل خدشه است به دلیل آنکه آنچه قرآن بدان قسم خورده مطلق قلم است و نیز آنچه قلم مینگارد مورد قسم است «ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ» و کسی هم منکر رشد سریع تکنولوژی و دسترسی به اطلاعات روز که  این اطلاعات از طُرُقِ گوناگونی قابل دست یابی بوده نیست و باید اذعان کرد که موارد یاد شده نیز شکل دیگری از کاربرد قلم محسوب می شود که به وسیله اهل قلم تولید می گردد، بنابراین برتری بلا رقیب کاغذ و قلم به طور جدی محفوظ است، از این رو یکی از اصولی ترین کار ها که باید در خانواده ها آموزش داده شود تعلیم قلم و نقش آن در خانواده و جامعه است.

الف: مفهوم شناسی

شناخت معنا و مفهوم «واژه ها» و کار بردی آن، گامی است بسیار سودمند و کارساز در راستای اهداف و برداشت از آن، بنابراین بدون شناخت صحیحی از «واژه ها»، آن گونه که شایسته است، رسیدن به اهداف تحقق نخواهد یافت، از این رو در ادامه ی این بحث تلاش خواهیم نمود که در آغاز معنا و مفهوم «واژه ها» را به صورت خلاصه نیز به قلم بکشیم و سپس به مسائل لازمه آن خوهیم پرداخت.

1- معانی عصر

کلمه «عَصْر» در اصل مصدر به معنای فشردن است، « مَعْصُور» به معنای فشرده شده و «عُصَارَة» در تفاله و شیره و چیزى كه فشرده شده گفته می شود .

خداوند در قرآن می فرماید: «وَ فِیهِ یَعْصِرُونَ؛ و در آن سال مردم عصیر (میوه‏ ها و دانه ‏هاى روغنى) مى‏ گیرند» . این آیه شریفه مربوط به خوابى است كه حضرت یوسف (ع) آن را تأویل مى ‏كند و مى ‏گوید پس از هفت سال قحطى، سالى پر بركت مى ‏آید كه در آن سال مردم به هم یارى مى ‏رسانند و خیر مى ‏بینند، نه تنها كار زراعت و دانه ‏هاى غذایى خوب مى ‏شود بلكه علاوه بر آن دانه ‏هاى روغنى و میوه‏ هایى كه مردم آن را مى‏ فشارند و از عصاره آن استفاده‏ هاى مختلف مى ‏كنند نیز فراوان خواهد بود.

در حققیقت واژه «عصر» در اصل به معنای فشردن است، و سپس به وقت عصر اطلاق شده، به خاطر اینكه برنامه ‏ها و كارهاى روزانه در آن پیچیده، و فشرده مى‏ شود.

در اصطلاح واژه «عصر» به معنای مطلق زمان و دوران تاریخ بشر و یا بخشى از زمان، مانند عصر ظهور اسلام و قیام پیغمبر اكرم (ص) یا عصر قیام مهدى (عج) كه داراى ویژگى و عظمت خاصى در تاریخ بشر بوده و هست استعمال شده است. بعضى دیگر آن را اشاره به «انسانهاى كامل» مى ‏دانند كه عصاره عالم هستى و جهان آفرینشند. بعضى آن را ناظر به «نماز عصر» شمرده‏ اند، به خاطر اهمیت ویژه‏ى كه در میان نمازها دارد .

به نظر می رسد از میان تفسیرهاى فوق که با هم تضادى هم ندارند از همه مناسبتر همان است که عصر به معنای زمان و تاریخ بشر است.

 2- معانی قلم

در اصل‏ واژه «قَلَم»‏ چیدن چیزى سخت مثل چیدن ناخن و نى و بن نیزه است .

واژه‏ «قَلَم»‏ مفرد «أَقْلَام» در اصطلاح مخصوص نوشتن بر چیزى است كه به وسیله قلم نوشته می شود  و به تعبیر دیگر قلم مصداق معروف آن در نزد انسان همان وسیله نقل علم و تثبیت آن با نوشتن است و علم ارزشى است كه وحى به آن اعتماد دارد .

بهترین تعریفی که می توان از قلم ارائه نمود آنست که قلم وسیله ی است كه توسط آن، مطالبی روی کاغذ یا هر وسیله ی دیگر که امکان نوشتن بر روی آن وجود داشته باشد می نویسند، بنابراین از ظاهر این معنا بر مى ‏آید كه منظور از قلم مطلق قلم است که می نویسد.

ب: انواع قلم

نویسندگی به طور عام به معنای عمل کسی است که می نویسد، بنابراین  نویسنده به کسی گفته می شود که کارش نویسندگی است و در رشته خودش آن مطالبی را که در ذهن دارد به گونه ی دلپذیر و قابل تحسین می نویسد که خودش و یا همه از خواندن آن لذت یا سود می برند. با این جساب نویسندگی همان هنر خوب و درست و شیوا و بلیغ نویسی است که خواننده هنگامی آن نوشته را ببیند نا خداگاه بگوید:«من خودم می خواستم عین همین مطلب را بنویسم یا بگویم».

آری! نویسندگی در ذات خودش هنر و زیبا است، لیکن هنگامی که قلم به دست افراد قرار می گیرد و به اعتبارآن افراد نویسنده، قلم به قلم بَد و قلم خوب بخش پذیر است. چنانکه قرآن نیز به این مطلب اشاره دارد:

1- قلم پاک و مقدس

اگر می بینیم قرآن کریم هم به قلم و ابزار و هم به محصول ابزار قسم خورده  و به تعلیم آن سفارش اکیدکرده است. «ن وَالْقَلَمِ وَمَا یَسْطُرُونَ» و «الَّذِی عَلَّمَ بِالْقَلَم» مرادش قلم پاک، مقدس و حق است که حقایق را انشاء نموده  و به دنیای ارتباطاط انتشار دهد.

موضوع جالب اینجا است كه پیامبر (ص) در آستانه بعثتش در عربستان آن روز، اُمِّى و درس نخوانده بود، و محیط حجاز را هم جهل و نادانى فرا گرفته بود، خداوند متعال در نخستین آیات وحیش بر پیامبر(ص) تكیه بر مساله «علم» و «قلم» می کند و بلافاصله بعد از نعمت بزرگ خلقت و آفرینش و از تكامل «جسم» انسان، از تكامل «روح» به وسیله تعلیم و تعلُّم به خصوص از طریق قلم پاک و مقدس سخن مى‏ گوید.

بنابراین قلم پاک و مقدسی که مورد سوگند قرار گرفته و تأکید بر آموزش آن شده است آن قلمی است که نویسنده به وسیله آن، آنچه را می نویسد در عصر کنونی باید چهار شرط را رعایت کند: نخست: نویسنده آنچه را می نویسد واجب و لازم باشد. دوم: حداقل مستحب و مفید باشد. سوم: مشکلات شخصی خودش را حل کند. چهارم: مشکلات جامعه را حل نماید، در غیر این صورت، آن قلم نویسنده پاک و مقدس نبوده و مصداق آیات فوق نخواهد بود.

2- قلم پلید و فاسد

هر نویسنده ی که حق و حقیقت را با قلم ننویسد و یا حق را  به وسیله قلم تغییر دهد آن قلم شایستگی سوگند خوردن را ندارد بلکه آن قلم مسموم بوده و مورد سرزنش قرار می گیرد. چنانچه خداوند در قرآن برای مُفسِد اقتصادی یک بار واژه «وای» را به کار برده می‌ فرماید: «وَیْلٌ لِلْمُطَفِّفِین» . اما برای قلم به دستان خطرناک و نا اهل، در یک آیه سه بار واژه «وای» را استعمال کرده می ‌فرماید: «فَوَیْلٌ لِلَّذِینَ یَكْتُبُونَ الْكِتابَ بِأَیْدِیهِمْ ثُمَّ یَقُولُونَ هذا مِنْ عِنْدِ اللَّهِ لِیَشْتَرُوا بِهِ ثَمَناً قَلِیلاً فَوَیْلٌ لَهُمْ مِمَّا كَتَبَتْ أَیْدِیهِمْ وَ وَیْلٌ لَهُمْ مِمَّا یَكْسِبُونَ؛ واى بر آنها كه مطالب را به دست خود مى ‏نویسند، و بعد مى‏ گویند این ها از سوى خدا است و هدفشان این است با این كار، بهاى كمى بدست آورند واى بر آنها از آنچه با دست خود مى ‏نویسند و واى بر آنها از آن چه با این خیانتها به دست مى ‏آورند»  و این نشان می دهد؛ قلم های مسموم که در صدد تخریب واقعیات هستند و بر ضد ارزشهای اسلام، قلم فرسایی می کنند از فساد اقتصادی در جامعه و اسلحه های دشمنان برون مرزی خطرناکتر و تهدید کننده ترند.

چنانکه امام خمینی(ره) می فرماید: «همه اسلحه ها را ملاحظه کنید قلم خودش یکی از اسلحه ها است این قلم باید دست اشخاص سالم و دست افاضل باشد، وقتی که قلم، دست اراذل افتاد، مفسده ها زیاد خواهد شد، در یک محیط هایی و در یک جنبه هایی، و این اراذل، هرچه آن، رذل خودشان را انجام می دهند به یک صورت زیبایی با یک قلم شیوایی، اینها را خوب بزرگ کرده نشان می دهند، این جنایتی است که از قلم به ملت می خورد.

مفسده هایی که آنها می کنند ، جنایاتی که آنها می کنند، خونریزی هایی که آنها می کنند، این اهل قلم غیر صالح که این حربه در دستش است، این بار قلم فرسایی خودش همه چیز ها را وارونه نشان می دهد، هر مطلبی شده باشد عکسش می کند و این هم یک رشته است». ادامه دارد